
Από τα αισθήματα στα συναισθήματα
From Emotions to feelings
Το eTwinning έργο που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της μικτής κινητικότητας ομάδας μαθητών/τριών, εστίασε στην ψυχολογία των συναισθημάτων & τη συναισθηματική νοημοσύνη, προσφέροντας στους μαθητές ένα πλαίσιο κατανόησης &
διαχείρισης των συναισθημάτων στην προσωπική & σχολική ζωή.
Αναπτύχθηκε σε θεματικά στάδια και αποτέλεσε πεδίο εφαρμογής των επιμορφώσεων (Κοινωνικοσυναισθηματική Νοημοσύνη, Δεξιότητες του 21ου αιώνα και Μάθηση σε εξωτερικούς χώρους). Ο συνδυασμός της εικονικής και της δια ζώσης συνεργασίας αποτελεί ιδανικό τρόπο συνεργασίας για μια μαθητική κινητικότητα στα πλαίσια ενός προγράμματος Erasmus+.
Τα στάδια εφαρμογής του περιγράφονται παρακάτω και στη διπλανή στήλη θα βρείτε ένα μέρος του υλικού που δημιουργήσαμε:
Στο «I Can Tell By Your Eyes», οι μαθητές εξερεύνησαν τα βασικά συναισθήματα & την αναγνώρισή τους αναλύοντας την ταινία Inside Out (στο μάθημα των Αγγλικών)
εν είδη εισαγωγής στη θεωρία των συναισθημάτων.
Στη συνέχεια εξερεύνησαν την αναγνώριση των συναισθημάτων των άλλων με βάση το έργο του Paul Ekman
(στο μάθημα της Νεοελληνικής γλώσσας και Λογοτεχνίας), όπου επίσης εμπλούτισαν το λεξιλόγιο έκφρασης των συναισθημάτων τους μεταφράζοντας το MoodMeter που χρησιμοποίησαν σε μεταγενέστερο στάδιο του προγράμματος.
Στο "From Body to Soul", εμβάθυναν στα δευτερογενή συναισθήματα, δίνοντας έμφαση στη ντροπή & τη θλίψη (διάφορα διδακτικά αντικείμενα).
Δημιούργησαν προσωπικές μουσικές λίστες ως δημιουργική σύνδεση συναισθημάτων & τέχνης (Αγγλικά).
Στο "I'll Take Care of You", μέσω του μοντέλου RULER, καλλιέργησαν ενσυναίσθηση & διαπροσωπικές δεξιότητες μέσα από ασκήσεις
συναισθηματικής επικοινωνίας & διαχείρισης συγκρούσεων (Μαθηματικά). Το Mood Meter χρησιμοποιήθηκε για μετρήσεις του συναισθήματος της τάξης & βάσει αυτών εφαρμόστηκαν 5λεπτες παρεμβάσεις για τη ρύθμισή του. Η αρχική εφαρμογή του Mood Meter έγινε στο μάθημα των Μαθηματικών και στη συνέχεια εφαρμόστηκε ανεξαρτήτως μαθήματος.
Το άγχος προσεγγίστηκε στο μάθημα της Χημείας
Τρόπος εφαρμογής
Το ιταλικό σχολείο ενσωμάτωσε το έργο στο μάθημα της Ψυχολογίας, που περιλαμβάνεται στο αναλυτικό του πρόγραμμα, αξιοποιώντας
επιστημονικά τη θεωρητική του βάση για τον σχεδιασμό του περιεχομένου. Στο ελληνικό σχολείο η εισαγωγή της επιστημονικής θεωρίας
προσεγγίστηκε διεπιστημονικά, με στοχευμένες δράσεις & παρεμβάσεις σε διάφορα διδακτικά αντικείμενα & με βιωματικά εργαστήρια, ενταγμένα στο
ωρολόγιο πρόγραμμα κάθε μαθήματος.
Το έργο εφαρμόστηκε σε όλες τις τάξεις του σχολείου, ενσωματωμένο & προσαρμοσμένο στις ιδιαίτερες ανάγκες καθεμίας, ενισχύοντας έτσι τη
συμμετοχικότητα και καλύπτοντας τις διαφορετικές μαθησιακές ανάγκες, ιδιαίτερα των μαθητών με λιγότερες ευκαιρίες. Η επιλογή αυτής της ενιαίας
αλλά ευέλικτης προσέγγισης βασίστηκε στην πεποίθηση ότι το θέμα αφορά το σύνολο των μαθητών, καθώς εστιάζει στη συναισθηματική μάθηση &
στις δεξιότητες ζωής.
Η προετοιμασία διασφάλισε ότι οι μαθητές θα ήταν συναισθηματικά, εννοιολογικά & γλωσσικά έτοιμοι για τη φυσική κινητικότητα
Εκπαιδευτικό υλικό - Διδακτικά Σενάρια:
INSIDE OUT
ή αλλιώς ΤΑ ΜΥΑΛΑ ΠΟΥ ΚΟΥΒΑΛΑΣ
Η ταινία αποτελεί ένα περίφημο εργαλείο για την εισαγωγή στα συναισθήματα προσφέροντας ένα μοναδικό εκπαιδευτικό πλαίσιο για την κατανόηση, αποδοχή και διαχείρισή τους.
Αξιοποιείται ως εξαιρετικό εργαλείο εισαγωγής στον κοινωνικοσυναισθηματικό γραμματισμό (Social and Emotional Literacy), ενισχύοντας την ικανότητα των παιδιών να αναγνωρίζουν και να ονομάζουν τα συναισθήματά τους, να κατανοούν τη λειτουργία τους και να τα διαχειρίζονται με υγιή τρόπο. Επιπλέον, προσφέρει αφορμές για στοχασμό σχετικά με την ενσυναίσθηση, τη συναισθηματική μετάβαση στην εφηβεία, τη δύναμη της λύπης και την αξία όλων των συναισθημάτων, ακόμη και των «δύσκολων».
Στο εκπαιδευτικό περιβάλλον, η ταινία μπορεί να αξιοποιηθεί:
-
ως αφόρμηση για συζητήσεις και βιωματικές δραστηριότητες γύρω από τα συναισθήματα,
-
για την εισαγωγή θεωρητικών εννοιών της συναισθηματικής νοημοσύνης (όπως στο μοντέλο RULER),
-
για τη δημιουργική έκφραση των μαθητών μέσω θεάτρου, τέχνης ή γραπτού λόγου,
-
και ως μέσο καλλιέργειας ενός ασφαλούς και υποστηρικτικού κλίματος στην τάξη.
Αποτελεί μια διδακτική επιλογή που προάγει τη συναισθηματική αυτογνωσία, τη συνεργασία, τη στοχαστική σκέψη και τη συναισθηματική σύνδεση, δηλαδή θεμέλια στοιχεία του σχολικού «ευ ζην και ευ πράττειν».
MICROEXPRESSIONS
Ο Paul Ekman υποστήριξε ότι υπάρχουν έξι βασικά συναισθήματα τα οποία εκφράζονται καθολικά μέσω συγκεκριμένων εκφράσεων του προσώπου, ανεξάρτητα από το πολιτισμικό πλαίσιο. Αυτά είναι: χαρά, λύπη, θυμός, φόβος, αηδία και έκπληξη. Η θεωρία του υπογραμμίζει τη σημασία της αναγνώρισης μικροεκφράσεων (microexpressions) και αποτελεί ισχυρό εργαλείο ενίσχυσης της ενσυναίσθησης και κοινωνικής αντίληψης. Στη δραστηριότητα που ακολουθεί αναγνωρίζουμε τα συναισθήματα στα πρόσωπα των άλλων, εμπλουτίζουμε το λεξιλόγιο των συναισθημάτων και τα τοποθετούμε "χαρογραφώντας" τα στο MoodMeter.
Η ΜΕΘΟΔΟΣ RULER
Η μέθοδος RULER αποτελεί ένα καινοτόμο πρόγραμμα ανάπτυξης της συναισθηματικής νοημοσύνης που έχει σχεδιαστεί από το Yale Center for Emotional Intelligence. Το ακρωνύμιο RULER περιγράφει πέντε βασικές δεξιότητες:
-
Recognizing emotions – Αναγνώριση συναισθημάτων
-
Understanding emotions – Κατανόηση των αιτίων και των συνεπειών τους
-
Labeling emotions – Ορθή ονομασία και διατύπωση
-
Expressing emotions – Κατάλληλη έκφραση
-
Regulating emotions – Διαχείριση και ρύθμιση συναισθημάτων
Στόχος του μοντέλου είναι να βοηθήσει μαθητές και εκπαιδευτικούς να κατανοούν, να ονομάζουν και να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους με υγιή και λειτουργικό τρόπο, ενισχύοντας παράλληλα τη σχολική επίδοση, τη δημιουργικότητα, την ενσυναίσθηση και τις κοινωνικές σχέσεις.
Ένα από τα βασικά εργαλεία της μεθόδου είναι ο Mood Meter (Μετρητής Διάθεσης), ένα γραφικό μοντέλο που βασίζεται στο Καρτεσιανό επίπεδο και βοηθά στον εντοπισμό και τη χαρτογράφηση της συναισθηματικής κατάστασης του ατόμου.
"Mapping Emotions: Η Μέθοδος RULER στην Πράξη"
Διαθεματική προσέγγιση Μαθηματικών και Συναισθηματικής Νοημοσύνης
ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ: ΑΝΙΧΝΕΥΟΝΤΑΣ & ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ
Μέσα από τις σιωπές των λέξεων και τους ψίθυρους των ηρώων,
τα παιδιά μαθαίνουν να αφουγκράζονται τον Άλλον.
Να βλέπουν τον φόβο πίσω από το θυμό,
την ελπίδα πίσω από τη σιωπή.
Στις σελίδες ενός διηγήματος δεν ανακαλύπτεις μόνο ιστορίες —
ανακαλύπτεις πρόσωπα, αισθήματα,
και σιγά σιγά, τον ίδιο σου τον εαυτό.
Οι Δεξιότητες του 21ου αιώνα
Ο όρος αναφέρεται σε ένα ευρύ σύνολο γνώσεων, δεξιοτήτων, πρακτικών εργασίας και χαρακτηριστικών (στάσεων, αξιών) που θεωρείται ότι είναι καθοριστικής σημασίας για μια καλή πορεία στις διαπροσωπικές και επαγγελματικές σχέσεις, σε συλλογικά προγράμματα, σε σύγχρονους χώρους εργασίας και γενικότερα στην επαγγελματική σταδιοδρομία. Χρησιμοποιείται ευρέως στον τομέα της εκπαίδευσης αλλά δεν ορίζεται πάντα με σαφήνεια. Απαντώνται επίσης σχετικοί αλλά όχι συνώνυμοι όροι, όπως διαθεματικές και διεπιστημονικές δεξιότητες ή εγκάρσιες δεξιότητες, μεταξύ άλλων, δημιουργώντας συχνά σύγχυση και διαφορετικές ερμηνείες. (Κασιμάτη, 2014). Σε γενικές γραμμές, οι δεξιότητες του 21ου αιώνα μπορούν να εφαρμοστούν σε όλες τις γνωστικές περιοχές και σε όλα τα σχολικά, επαγγελματικά και κοινωνικά πλαίσια.


Μάθηση σε εξωτερικούς χώρους: όταν το “έξω” γίνεται τάξη (και η τάξη ανοίγει προς τα έξω)
Υπάρχουν στιγμές που η μάθηση χρειάζεται απλώς… αέρα. Ένα προαύλιο, μια πλατεία, μια αυλή, ένα πάρκο, ένα πεζοδρόμιο με ιστορίες, έναν τοίχο με ίχνη ζωής, μια γωνιά της γειτονιάς. Ο εξωτερικός χώρος δεν είναι «διάλειμμα» από το μάθημα. Μπορεί να γίνει το ίδιο το μάθημα.
Με τη σωστή υποστήριξη ψηφιακών εργαλείων, σχεδόν οποιοδήποτε περιβάλλον έξω από την τάξη μπορεί να μετατραπεί σε σκηνικό εξερεύνησης, παρατήρησης, δημιουργίας και συνεργασίας. Ταυτόχρονα, ό,τι ανακαλύπτουμε έξω μπορεί να επιστρέψει μέσα στην τάξη πιο ζωντανό, πιο συγκεκριμένο, πιο «δικό μας» — σαν να φέρνουμε τον εξωτερικό χώρο μέσα στο μάθημα.
Οι δραστηριότητες μάθησης σε εξωτερικούς χώρους:
-
ενεργοποιούν το σώμα και τις αισθήσεις,
-
μετατρέπουν το περιβάλλον σε πηγή δεδομένων και έμπνευσης,
-
δίνουν στους μαθητές ρόλους (παρατηρητές, ερευνητές, αφηγητές, δημιουργοί),
-
αξιοποιούν ψηφιακά εργαλεία όχι ως αυτοσκοπό, αλλά ως ενίσχυση της εμπειρίας.
Η μάθηση σε εξωτερικούς χώρους: -
δίνει νόημα στη γνώση, την κάνει βιωματική,
-
ενεργοποιεί μαθητές που μέσα στην τάξη «σβήνουν»,
-
χτίζει συνεργασία, παρατήρηση, κριτική σκέψη,
-
συνδέει τη γνώση με τον πραγματικό κόσμο,
-
και υπενθυμίζει ότι η εκπαίδευση δεν χωρά μόνο σε τέσσερις τοίχους.
Ένα παράδειγμα παιγνιώδους μάθησης σε εξωτερικούς χώρους θα βρείτε εδώ:
https://actionbound.com/bound/trotting-around-taormina



